پلاک و نگهدارنده حین و بعد از ارتودنسی(ریتینر)؛ثابت و متحرک

1

برای این که دندان‌هایی بی‌نقص داشته باشید، درمان ارتودنسی در چند مرحله انجام می‌شود. پس از برداشتن بریس، مرحله نگهدارنده شروع می‌شود که حدود 24 ماه طول می‌کشد. نتیجه نهایی ارتودنسی به استفاده از پلاک نگه‌دارنده یا ریتینر ارتودنسی بستگی دارد. بنابراین اگر می‌خواهید نتیجه ماه‌ها درمان ارتودنسی به باد نرود و دندان‌هایی صاف و مرتب داشته باشید، توصیه‌های متخصص ارتوندسی درباره استفاده از انواع فضا نگهدارنده دندان را جدی بگیرید. حتماً قبل از مسواک زدن نگه‌دارنده را از دهان خارج کنید و پلاک را نیز قبل از دوباره گذاشتن در دهان مسواک بزنید.

هدف ما در کلینیک تخصصی ارتودنسی دکتر صالحی نشاندن لبخندی زیبا با دندان‌هایی صاف و مرتب بر روی لبان عزیزانی است که برای درمان ارتودنسی خود به ما اعتماد کرده‌اند. هدف ما همیشگی بودن این لبخند بدون نیاز به استفاده مجدد از وسایل ارتودنسی است، بنابراین برنامه دقیقی را برای مرحله نگه‌دارنده تهیه می‌کنیم تا مانع برگشتن دندان‌ها به موقعیت نامرتب اولیه بشویم. متخصصین ما بهترین نگه‌دارنده را با توجه به نیازها و شرایط خاص هر بیمار انتخاب می‌کنند و نکات لازم درباره شیوه استفاده و مراقبت از آن را به بیماران آموزش می‌دهند. استفاده از پلاک نگه‌دارنده بخشی ضروری از تکمیل درمان ارتودنسی است. در صورت داشتن هرگونه مشکل و پرسشی دررابطه با زمان استفاده از نگه دارنده ها و یا مراقبت از آن می‌توانید با دستیاران ما از طریق شماره های 02126110052- 02126110053 تماس حاصل فرمایید.

نگه‌دارنده چیست؟


2

نگه‌دارنده وسیله‌ای متحرک و سفارشی است که دندان‌ها را پس از برداشتن بریس در موقعیت جدید نگه می‌دارد. به علاوه پلاک متحرک نگه‌دارنده برای درمان مشکلات جزیی نامرتبی دندان‌ها نیز به کار برده می‌شود. استفاده از ریتینر بخش مهمی از مراقبت پس از اتمام ارتودنسی است. پلاک نگهدارنده معمولاً از پلاستیک شفاف و سیم‌های فلزی ساخته می‌شود و سطح خارجی دندان‌ها را می‌پوشاند. ریتینر باید به مدت 6 ماه به طور تمام وقت استفاده شود و فقط هنگام خوابیدن درآورده شود. مدت زمان استفاده از نگه دارنده متغیر است و با توجه به مورد خاص هر بیمار تعیین شود.

ضرورت استفاده از نگه دارنده


ازآنجایی که پس از یک ارتودنسی موفقیت آمیز و مرتب شدن دندان‌ها آنها تا زمان عادت کردن استخوان‌ها، لثه‌ها و ماهیچه‌ها به این تغییرات کاملاً در موقعیت جدید خود جا نمی‌افتند، باید برای جلوگیری از برگشت به موقعیت اولیه از پلاک نگه دارنده استفاده کرد. به علاوه دندان‌ها معمولاً پس از مدت طولانی جا‌به‌جا می‌شود.

انواع نگه دارنده


پلاک نگه دارنده متحرک هاولی

3

نگه دارنده هاولی یکی از پرکاربردترین ریتینرهایی است که برای رسیدن به نتیجه‌ای ایده‌آل به کار برده می‌شود. هاولی پلاک متحرکی متشکل از ترکیبی از سیم‌های فلزی و آکریلیک محکم است که با هدف نگه داشتن دندان‌ها در موقعیت جدید طراحی شده است. این پلاک متحرک به طور سفارشی با قالب گیری از دندان‌های بیمار تهیه می‌شود تا به خوبی روی دندان‌ها و سقف دهان بنشیند و سیم‌ها یا بدنه آکریلیکی نیز دندان‌ها را ثابت نگه دارد. بیمار در صورت تمایل می‌تواند رنگ و یا طرح آکریلیک را انتخاب کند.

نگه دارنده شفاف

4

نگه دارنده شفاف و متحرک روی کل قوس دهان قرار می‌گیرد تا دندان‌ها همچنان صاف و مرتب بمانند. این نوع نگه دارنده نیز مانند پلاک‌های ارتودنسی نامرئی هیچ سیمی ندارد. پلاک نگه‌دارنده شفاف ارزان و استفاده از آن آسان‌تر است و می‌توان برای درمان‌های دیگری چون جابجایی دندان‌ها و بریج (پل) نیز از آن استفاده کرد.

نگه‌دارنده ثابت (چسبانده شده)

5

ریتینر زبانی ثابت یکی از بهترین روش‌ها برای حفظ نتیجه است. این نوع نگه دارنده مستقیماً به سطح داخلی دندان‌های نیش‌ پایین چسبانده می‌شود و از آنجایی که همیشه در دهان وجود دارد، مطلقاً اجازه برگشتن به موقعیت اولیه را به دندان‌های پایین نمی‎دهد. بیمارانی که از نگه دارنده‌های ثابت زبانی استفاده می‌کنند باید هنگام غذا خوردن مراقب باشند، چون ممکن است مواد باندینگ در اثر بایت نامناسب بشکند و دندان‌ها دوباره به سرعت نامرتب شوند.
به علاوه بعضی از نگه دارنده‌ها برای درمان مشکلات جزیی مربوط به نامرتبی دندان‌ها نیز به کار برده می‌شود که در ادامه به چند مورد از آنها اشاره می‌کنیم.

هدگیر

6

هدگیر غالباً برای اصلاح اوربایت شدید به کار برده می‌شود. هدگیر فشاری را به فک و دندان‌های بالا وارد می‌کند تا دندان‌ها را در موقعیت اصلاح شده نگه دارد یا آنها را به سمت محل بهتر جابجا کند. مدت زمان استفاده از هدگیر به شدت مشکل بستگی دارد. نکته مهم برای موفقیت آمیز بودن استفاده از هدگیر تعهد به درمان و پشتکار در استفاده از آن است.

فورسوس

7

فورسوس برای عقب بردن دندان‌های آسیاب بالا و جلو آوردن دندان‌های پایین به کار برده می‌شود تا در نهایت بایت اصلاح شود. فورسوس از میله سیم پیچی شده فنری تشکیل می‌شود که از آن همزمان با سیم‌کشی دندان‌ها استفاده می‌شود. فورسوس از باند اولین دندان‌ آسیاب بالا تا سیم قوسی ارتودنسی فک پایین کشیده می‌شود.

هربست

8

یکی از شایع‌ترین مشکلاتی که متخصصین ارتودنسی به درمان آن می‌پردازند جلو بودن دندان‌های بالا است که معمولاً از بیش از حد جلو بودن فک و دندان‌های فوقانی ناشی می‌شود. اما این عارضه گاهی پی‌آمد عقب بودن فک پایینی است که کوچک‌تر از حد طبیعی است. راه‌حل رفع این مشکل تحریک رشد فک پایین و استفاده از بریس‌هایی مانند دستگاه هربست است.
بیمار در ابتدا احساس عجیبی دارد، از وجود شیء خارجی در دهان معذب است و نمی‌تواند به خوبی صحبت کند. اما اگر کتاب خواندن با صدای بلند را به طور مرتب تمرین کند، توانایی گفتاری به سرعت به حالت اولیه برمی‌گردد. ترشح آب دهان نیز در ابتدا بیشتر می‌شود، اما به تدریج با عادت کردن به دستکاه هربست کاهش می‌یابد.

وسیع کننده کام فوری

9

وسیع کننده کام با باندینگ یا باندهای چسبانده شده با سیمان به دندان‌های آسیاب بالا متصل می‌شود. هدف از استفاده از این دستگاه ایجاد فضایی بیشتر در فک فوقانی است. وسیع کننده کام زمانی به کار برده می‌شود که فک بالا نسبت به فک پایین بسیار باریک باشد یا فضای کافی برای قرار گرفتن مناسب دندان‌ها در فک بالا وجود نداشته باشد و دندان‌ها نامرتب و به هم فشرده باشد.
بافت پیوندی بین دو نیمه چپ و راست فک بالا در سن رشد به خوبی به عمل پهن کردن کام جواب می‌دهد. وسیع کننده به سادگی با چرخاندن پیچ (اسکرو) واقع در مرکز با استفاده از کلید مخصوص فعال می‌شود و فشار تدریجی رو به بیرونی را به نیمه‌های راست و چپ فک بالا وارد می‌کند. این فشار باعث رشد استخوان بیشتر بین دو نیمه و در نهایت پهن‌تر شدن فک می‌شود.

هنگامی که دندان‌های شیری کودکان زودتر از زمان معمول خود می‌افتد،  باید به جای آنها از فضا نگه‌دارنده استفاده شود تا دندان‌های دیگر به طرف فضای خالی ایجاد شده در اثر افتادن آن دندان رشد نکنند. از فضا نگه‌دارنده‌ها برای خالی نگه داشتن این فضا تا زمانی که دندان‌های شیری بریزند و دندان‌های دائمی به جای آنها شروع به رشد کنند، استفاده می‌شود. فضا نگه‌دارنده‌های نوع ثابت از یک نوار فلزی و یک سیم فلزی تشکیل شده‌اند. نوار فلزی به دور یک دندان ثابت در کنار جای خالی دندان افتاده بسته می‌شود و سیم فلزی تا دندانی که در سمت دیگر این فضای خالی قرار دارد، کشیده می‌شود تا به دندان‌های کناری فشار آورده و فضای خالی را باز نگه دارد.

مراقبت از نگه دارنده


پلاک نگه دارنده باید به خوبی تمیز شود و تمام میکروب‌ها و آلودگی‌ها از روی آن پاک شود. ریتینر را می‌توان با مسواک معمولی تمیز کرد، اما ممکن است پرزهای مسواک سطوح پلاک‌های شفاف را خراش بدهد.

  • از پاک کننده‌های دندان مصنوعی، به صورت قرص یا پودر، و پاک کننده‌های مخصوص ریتینر می‌توان برای تمیز کردن اکثر نگه دارنده‌ها استفاده کرد.
  • تمیز نگه داشتن نگه‌دارنده ثابت نیز بسیار مهم است. هنگام مسواک زدن حتماً سطح داخلی دندان‌های پایین و سیم پلاک را نیز کاملاً تمیز کنید. اگر نگه دارنده در طول دوره درمان شکست، از دستکاری و تنظیم خودسرانه آن خودداری کنید و به سرعت با کلینیک تماس بگیرید تا وقت اورژانسی برایتان در نظر گرفته شود.
  • هدگیر باید هر روز مدت زمان معینی بسته شود، در غیر این صورت قصور روز قبل را باید فردای آن جبران کرد. استفاده از هدگیر هنگام ورزش کردن، غذا خوردن یا مسواک زدن ممنوع است.
  • از آنجایی که دستگاه فورسوس در ابتدا ناراحتی مختصری را تولید می‌کند، متخصص ارتودنسی به بیماران توصیه می‌کند که چند روز اول غذای نرم میل کنند و در صورت لزوم داروهای مسکن ضدالتهب مصرف کنند. تمیز نگه داشتن دستگاه نیز مهم است و بیمار باید سیم پیچ و دیگر قطعات فلزی را با احتیاط مسواک بزند. به علاوه متخصص توصیه می‌کند که بیمار دهان‌اش را کامل باز نکند، چون ممکن است دستگاه از جا دربیاید.
  • استفاده از دستگاه هربست نیز مانند دیگر تجهیزات ارتودنسی احتیاط در غذا خوردن را ایجاب می‌کند. برای مثال خوراکی‌های سردی مانند یخ در بهشت، بستنی یخی و یخ سیمان را منجمد و بریس را شل می‌کند. غذاهای چسبناک مانند کارامل، آدامس و آب نبات بریس را از روی دندان‌ها می‌کشد. غذاهای سفت مانند سبزیجات ترد و شیرینیجات سفت دستگاه هربست را خم و شل می‌کند. بنابراین به بیماران توصیه می‌شود که از خوردن این مواد در طول درمان ارتودنسی پرهیز کنند.