ارتودنسی دندان چیست؟مزایا، مراحل و سن مناسب برای شروع درمان

ortho

درمان ارتودنسی شامل تصحیح موقعیت نامناسب دندان‌ها است. این درمان از طریق بریس‌های ارتودنسی انجام شده و از این طریق حرکت دندان‌ها به سمت موقعیت مناسب و نیز قرارگیری هماهنگ آن‌ها در کنار یکدیگر امکان‌پذیر می‌شود. برای رفع مشکلات دندان می‌توان از انواع مختلف بریس‌های ارتودنسی دندان شامل بریس‌های نامرئی و بریس‌های شفاف یا سرامیکی استفاده کرد. در صورتی که شدت مشکل اسکلتی زمینه ای در ناحیه فک بیمار  شدید نباشد و از طرفی انتظار بیمار از درمان ارتودنسی تنها در حد بهبود ظاهری و ردیف شدن نسبی دندانها باشد می توان گزینه جراحی فک را منتفی دانسته و با ارتودنسی دندان به تنهایی بدون جراحی فک اقدام به ردیف کردن دندانها کرد که این کار ظاهر ناهنجاری های فک را نیز تا حدودی می پوشاند و ناهنجاری فک بسیار کمتر نمایان خواهد بود. این درمان که به نوعی برای جبران اختلال فکی بکار می رود در اصطلاح ارتودنسی جبرانی یا ارتودنسی کاموفلاژ نامیده می شود.

امروزه میزان استفاده از روش‌های درمان ارتودنسی برای بهبود طرح لبخند برای کودکان و بزرگسالان در حال افزایش است، هر چند نتایج این درمان محدود به مسائل زیبایی نیست. در حقیقت اصلاح موقعیت دندان‌ها در دهان نه تنها می‌تواند وضعیت جویدن و گاز گرفتن دندان‌ها و ساختار عملکرد آن‌ها را بهبود بخشد، بلکه علاوه بر این امکان مسواک زدن و نخ دندان کشیدن ساده‌تر را برای فرد فراهم کرده و به وی کمک می‌کند دندان‌های سالم‌تر داشته باشد.انجام ارتودنسی محدود به سن خاصی نیست و افراد در هر زمانی می توانند انجام دهند، اما بهترین زمان ارتودنسی در سنین پایین است.

مشکلات ارتودنسی می‌تواند بر همه افراد تاثیر بگذارد. در این شرایط لازم است والدین اطلاع مناسب از مشکلات دندان کودک خود داشته و بدانند آیا روش‌های درمان ارتودنسی می‌تواند به رفع مشکل آن‌ها کمک کند یا خیر. توجه داشته باشید مشکلات دندان را می‌توان در هر سنی درمان کرد، اما بهترین زمان برای انجام این کار در سنین پایین است. به این ترتیب می‌توان مانع از پیشرفت مشکل شده و از وارد شدن آسیب بیشتر به دندان‌ یا لثه‌ها پیشگیری کرد.

توجه داشته باشید فرد بیمار ممکن است به صورت همزمان به بیش از یک مشکل در ارتباط با وضعیت دندان‌های خود دچار باشد و در بسیاری از مواقع تمام این مشکلات را می‌توان از طریق ارتودنسی تحت درمان قرار داد. به این منظور متخصصین ما در کلینیک تخصصی ارتودنسی دکتر صالحی یک معاینه کامل از دندان‌های فرد به عمل آورده و با تشخیص مشکل ایجاد شده، از روش‌های درمان مناسب برای رفع آن استفاده خواهند کرد. برای دریافت مشاوره جهت مشکلات نامرتبی دندان‌ها و روش‌های درمانی موجود برای آن و یا رزرو نوبت می‌توانید با ما از طریق شماره‌‌های 02126110052- 02126110053 تماس حاصل فرمایید.

مزایای درمان ارتودنسی


ortho1

بسیاری از افراد با اطلاع از موارد بهبود در طرح لبخند و مشکلات دندان با استفاده از مزایای ارتودنسی ثابت تعجب‌زده می‌شوند. مزیت روش‌های درمان ارتودنسی به عنوان مثال ونیر یک روش درمان زیبایی در حداقل بودن تغییرات ایجاد شده در وضعیت فعلی دندان‌ها است.

ortho2

دلیل اثربخشی مناسب بریس‌های ارتودنسی در نحوه عملکرد آن‌ها در ارتباط با رفع مشکلات دندان‌ها است. در این حالت دندان‌ها به تدریج در صورتی که مقاومتی در برابر حرکت آن‌ها به سمت یک موقعیت خاص در هنگام از دست دادن دندان‌ها یا از بین رفتن آن‌ها وجود نداشته باشد، به سمت موقعیت جدید با استفاده از بریس حرکت داده می‌شوند. سن مناسب ارتودنسی برای انجام این کار در سنین پایین است. برای آگاهی از بهترین سن ارتودنسی می توانید به یک ارتودنتیست مجرب مراجعه نمایید. به این ترتیب می‌توان مانع از پیشرفت مشکل شده و از وارد شدن آسیب بیشتر به دندان‌ یا لثه‌ها پیشگیری کرد. افراد مختلف ممکن است به دلایل گوناگون به روش‌های درمان ارتودنسی نیاز داشته باشند که برخی از مهم‌ترین آن‌ها به شرح زیر هستند:

  • آندربایت: هنگامی که فک پایین به سمت خارج حرکت کرده و این شرایط باعث شود دندان‌های پیشین بر روی فک پایین جلوتر از دندان‌های پیشین روی فک بالا قرار گیرند.
  • اوربایت: در این شرایط دندان‌های پیشین بر روی فک بالا به سمت جلو حرکت کرده و این شرایط باعث جلوتر قرار گرفتن آن‌ها نسبت به دندان‌های پیشین روی فک پایین می‌شود. این مشکل در شرایط حاد باعث می‌شود دندان‌های پیشین روی فک پایین با سقف دهان (کام) برخورد کنند.
  • کراس بایت: زمانی ایجاد می‌شود که دندان‌های فک بالا داخل دندان‌های فک پایین قرار گیرند. این شرایط می‌تواند باعث لایه دار شدن و عدم هماهنگی رشد فک بالا و پایین شود.
  • اپن بایت: در این وضعیت دندان‌های پیشین بر روی فک‌های بالا و پایین در هنگام بسته شدن دهان بر روی یکدیگر قرار نمی‌گیرند. اپن بایت می‌تواند باعث ایجاد تعدادی از عادت‌ها و مشکلات ناخواسته مثل فشار دادن زبان به خارج برای فرد شود.
  • ایجاد فضا بین دندان‌ها: فضای بین دندان‌ها معمولاً در نتیجه از دست دادن دندان‌ها ایجاد شده و گاهی اوقات فقط یک مشکل زیبایی محسوب می‌شود.
  • جلوآمدگی دندان‌ها: این شرایط با توجه به رشد بیش از حد دندان‌های فک بالا به سمت جلو یا عدم رشد کافی دندان‌های فک پایین به سمت جلو ایجاد می‌شود.جلوآمدگی دندان‌ها می‌تواند بر ظاهر و عملکرد آن‌ها تاثیر منفی داشته باشد.
  • شلوغی دندان‌ها در دهان: زمانی ایجاد می‌شود که دندان‌ها فضای کافی برای رشد داخل لثه در اختیار نداشته باشند. ازدحام دندان‌ها اغلب از طریق توسعه فضای فک و در بسیاری از مواقع با کشیدن دندان‌ها قابل اجتناب است.
  • عدم تقارن دندان‌ها: این شرایط هنگامی ایجاد می‌شود که دندان‌های عقب به نحو صحیح و مناسب بر روی یکدیگر قرار نگیرد. این مشکل می‌تواند تاثیر منفی بر وضعیت فک و عملکرد دندان‌ها داشته باشد.

کاموفلاژ واژه کلی است که به استفاده از بریس‌های ارتودنسی و دیگر مدالیته‌های درمانی به منظور حرکت دادن دندان‌ها و رفع مشکلات استخوانی فک اشاره دارد.ارتودنسی کاموفلاژ برای انواع مشکلات فک و دندان کاربرد دارد.

انواع بریس‌ها


در روش‌های ارتودنسی مدرن معمولاً از بریس‌های ثابت یا لوازم ارتودنسی متحرک برای حرکت دندان‌ها و درمان مشکلات بیمار با بهترین کیفیت ممکن استفاده می‌شود. انواع بریس‌ها عبارتند از:

بریس‌های فلزی ثابت

ortho3

رایج‌ترین نوع بریس‌ها عبارت از بریس‌های فلزی هستند که در اکثر مواقع تصور افراد نسبت به بریس با این نوع از لوازم ارتودنسی ارتباط دارد. امروزه بریس‌های فلزی کوچک‌تر از هر زمان دیگر بوده و کمتر توجه سایر افراد را به خود جلب می‌کنند. علاوه بر این امروزه بریس‌های فلزی با رنگ‌های مختلف در دسترس بوده و برای افراد قابل استفاده هستند.

بریس‌های سرامیکی

ortho4

بریس‌های سرامیکی به رنگ دندان بوده و تشخیص آن‌ها به سختی امکان‌پذیر است. علاوه بر این امروزه از براکت‌های شفاف ساخته شده از کریستال به منظور درمان ارتودنسی استفاده می‌شود که ماهیت نامرئی برای بریس‌های ارتودنسی ایجاد می‌کنند. انتخاب این نوع از بریس‌ها عمدتاً به اولویت‌ها و بودجه درمانی فرد بستگی داشته و معمولاً نتایج درمان با این بریس‌ها تفاوتی از نظر کیفیت و زمان‌بندی با بریس‌های سنتی ندارد.

بریس‌های ثابت لینگوال

ortho5

بریس‌های لینگوال (زبانی) در فضای داخل دندان‌ها (پشت دندان‌ها) قرار گرفته و عملکرد آن‌ها شبیه به بریس‌های عادی است. هر چند استفاده از این نوع بریس‌ها به خاطر نیاز به تجربه بیشتر پزشک معالج و مدت زمان طولانی‌تر درمان گران‌تر از بریس‌های عادی هستند، پنهان بودن این نوع بریس‌ها از دید سایر افراد (حتی در هنگام لبخند زدن) از مزایای اصلی آن‌ها می‌باشد.

بریس‌های خود تنظیم دیمون

ortho6

بریس‌های خود تنظیم دیمون از مواد مشابه سایر بریس‌ها ساخته می‌شوند، اما این بریس‌ها دارای یک گیره خاص برای نگه داشتن سیم در محل بوده و از گره‌های پلاستیکی یا فلزی در آن‌ها استفاده نمی‌شود. تکنولوژی استفاده شده در ساخت این بریس‌ها اصطکاک و سایش کمتری را برای فضای داخل دهان ایجاد کرده و راحتی بیشتری را برای بیمار به همراه دارند. علاوه بر این، بریس‌های خود تنظیم اغلب باعث کوتاه شدن طول مدت درمان و نیز تعداد جلسات لازم برای ملاقات با متخصص ارتودنسی می‌شود و به همین دلیل یک روش درمان مناسب برای افراد بزرگسال دارای مشغله کاری می‌باشد.

ارتودنسی نامرئی

ortho7

امروزه ارتودنسی نامرئی به یکی از روش‌های رایج و متداول ارتودنسی در بین افراد تبدیل شده است. در حقیقت این روش ارتودنسی امکان دستیابی به نتایج مورد نظر را بدون جلب توجه سایر افراد فراهم می‌کند. این نوع از بریس‌های شفاف متحرک بر روی دندان‌ها قرار گرفته و امکان استفاده از آن‌ها برای رفع بسیاری از مشکلات مربوط به دندان‌ها وجود دارد. به هر حال برای استفاده از این روش لازم است با متخصص ارتودنسی ملاقات و صحبت شود، زیرا همواره امکان دارد بتوان به جای آن‌ها از روش‌های مناسب‌تر نیز استفاده کرد.

درمان ارتودنسی چگونه انجام می‌شود؟


مراحل درمان ارتودنسی به شرح زیر هستند:

تشخیص اولیه

درمان ارتودنسی با تشخیص اولیه مشکلات دندان توسط متخصص ارتودنسی شروع می‌شود. به این ترتیب متخصص ارتودنسی وضعیت دندان‌های فرد را قبل از برنامه‌ریزی درمان بررسی می‌نماید. بررسی وضعیت دندان‌های فرد با استفاده از تهیه عکس رادیولوژی و قالب‌گیری از دندان‌ها انجام می‌گیرد. در حقیقت قالب تهیه شده از دندان‌ها به پزشک امکان می‌دهد الگوی دقیق از وضعیت دندان‌ها و میزان اصلاح مورد نیاز برای آن‌ها در اختیار داشته باشد.

در این مرحله متخصص ارتودنسی احتمالاً از بیمار می‌خواهد یک ماده مومی شکل را گاز بگیرد. انجام این کار می‌تواند یک قالب از دندان‌ها در اختیار پزشک قرار دهد. در ادامه از این قالب برای طراحی برنامه درمان مناسب رفع مشکلات دندان‌های فرد استفاده خواهد شد.

کار گذاشتن بریس

بریس از مجموعه‌ای از اجزای مختلف شامل براکت تشکیل شده که به هر یک از دندان‌ها متصل می‌شود. در حقیقت بریس‌ها شبیه دستگیره‌های کوچک هستند که سیم‌های ارتودنسی از آن‌ها رد می‌شود. به این ترتیب سیم‌های ارتودنسی می‌توانند به دندان‌ها فشار وارد کرده و باعث حرکت آن‌ها به سمت موقعیت مناسب شوند. این سیم‌ها از طریق بندهای پلاستیکی یا فلزی در محل نگه داشته می‌شوند. فرآیند استفاده از بریس شامل مراحل زیر است:

  1. متخصص ارتودنسی از یک ماده ساینده بر روی دندان‌ها استفاده می‌کند تا به این ترتیب امکان اتصال مناسب براکت‌ها به هر دندان را فراهم کند.
  2. در این مرحله براکت‌ها با استفاده از چسب مخصوص دندانپزشکی به دندان‌ها متصل می‌شود. در ادامه برای سفت شدن چسب دندان از نور مخصوص استفاده خواهد شد.
  3. سیم‌های ارتودنسی از داخل براکت‌ها رد شده و از طریق بندهای فلزی یا پلاستیکی در محل محکم می‌شوند.

متخصص ارتودنسی وضعیت بریس‌ها را در فواصل زمانی مشخص تنظیم می‌نماید تا به این ترتیب به حرکت دندان‌ها به سمت موقعیت مناسب کمک کند. در این مرحله پزشک وضعیت بریس‌ها را اصلاح کرده، بندهای فلز رنگ را برداشته و سیم ارتودنسی را جایگزین می‌نماید. در نهایت از بندهای ارتجاع‌پذیر جدید برای تثبیت براکت‌ها بر روی دندان‌ها استفاده خواهد شد.

نگهدارنده

بریس به صورتی طراحی شده که فقط برای یک مدت مشخص برای فرد استفاده شود. به این ترتیب هنگامی که طول مدت درمان ارتودنسی کامل شود، متخصص ارتودنسی بریس‌ها را با نگهدارنده جایگزین خواهد کرد. نگهدارنده ظاهری شبیه به یک پلاک اکریلیک با قلاب‌های فلزی متصل شده به آن دارد که این قلاب‌ها برای نگه داشتن بریس دور دندان‌ها قرار می‌گیرند. نگهدارنده در ناحیه نزدیک به سقف دهان قرار گرفته و از حرکت کردن دندان‌ها به سمت موقعیت اولیه جلوگیری می‌کند.

بیمار می‌تواند نگهدارنده را در هر زمان لازم از دهان خود خارج کند. به این ترتیب متخصص ارتودنسی توصیه‌های لازم را درباره مدت زمان استفاده از پلاک و نحوه مراقبت از آن در اختیار فرد قرار خواهد داد. در هنگام استفاده از درمان ارتودنسی لازم است فرد به طور منظم در فواصل 4 تا 6 هفتگی با پزشک ملاقات کند تا اصلاحات لازم بر روی بریس‌ها انجام شود.

هزینه درمان ارتودنسی


هزینه درمان ارتودنسی با توجه به نوع مشکل بیمار و مقدار درمان مورد نیاز برای وی متفاوت است. به این ترتیب برای اطلاع دقیق از هزینه درمان با این روش می‌توان با متخصص ارتودنسی یا سایر افراد حرفه‌ای در ارتباط با مشکلات دهان و دندان ملاقات و صحبت کرد.